ArcheoHotspots zijn plekken waar je zelf kennis kunt maken met archeologie. Je kunt er gratis binnenlopen en meehelpen met (de uitwerking van) archeologisch onderzoek. Zo kunnen bezoekers nu op sommige plekken materiaal uit opgravingen sorteren of mee helpen puzzelen met scherven uit bijvoorbeeld een beerput. De bezoekers komen letterlijk in contact met het verleden.

Op veel plekken is er ook vaak ruimte om eigen vondsten te laten onderzoeken, vragen te stellen en of mee te doen aan activiteiten of lezingen. Het is de ambitie van de initiatiefnemers om naast het vergroten van het aantal ArcheoHotspots in Nederland, ook de vormen waarin de publieksparticipatie plaatsvindt verder uit te breiden. Zo wil het landelijke initiatief, ArcheoHotspots.nl de actieve participatie van het publiek bij het Nederlandse Archeologisch onderzoek bevorderen door het mogelijk te maken dat er op zoveel mogelijk plekken een al of niet tijdelijke ArcheoHotspot kan ontstaan.

ArcheoHotspots.nl

ArcheoHotspots.nl zet zich in om zo veel mogelijk archeologische organisaties te helpen om op een participatieve manier met het publiek aan de slag te gaan. ArcheoHotspots.nl helpt organisaties waar nodig met het opzetten van een al of niet tijdelijke ArcheoHotspot, ondersteunt organisaties met hand- en spandiensten, materialen en met marketing en communicatie. Er is een netwerk van ArcheoHotspotscoördinatoren, nieuws en best practices worden uitgewisseld. Voor de vrijwilligers die het publiek van de ArcheoHotspots begeleiden is er een trainingsprogramma. 

Initiatief en fondsen

Het project ArcheoHotspots.nl wordt gedragen door de Stichting ArcheoHotspots, het Allard Pierson Museum, de AWN Vereniging van Vrijwilligers in de Archeologie, het Mondriaan Fonds, Fonds voor Cultuurparticipatie, PAN, DDA, Saxion en de Nationale Archeologiedagen.

Verdrag van Faro
De Stichting ArcheoHotspots steunt graag de ondertekening van het Kaderverdrag van Faro (Raad van Europa, 2005). Zie de intentieverklaring van OPEN. Wel vinden we dat zodra je de mens en samenleving centraal stelt, erfgoed geen vaststaand feit is maar iets fluïdes. Het ontstaat (en verwaait) in een doorlopend proces van betekenisgeving en waarde toekenning. Het gaat de ArcheoHotspots vooral om dat proces.

Meer lezen over Stichting ArcheoHotspots?

Download hier ons jaarverslag van 2021: 

Download hier ons jaarverslag van 2019: 

Landelijk Coördinator

Alexander van de Bunt (1988) is de landelijk coördinator van de ArcheoHotspots. Hiervoor was hij 10 jaar werkzaam als publieksarcheoloog bij Landschap Erfgoed Utrecht, waar hij zich o.a. richtte op de Romeinse Limes in de provincie Utrecht, het Meldpunt Archeologie – Portable Antiquities of the Netherlands (PAN) en het schrijven van publieksartikelen op het verhalenplatform UtrechtAltijd. Naast zijn baan is hij ook actief als fotograaf en schrijver; in 2020 verscheen zijn eerste boek Wee de overwonnenen – Germanen, Kelten en Romeinen in de Lage Landen’.  In 2021 werd zijn werk genomineerd voor de Homerusprijs. 

Bestuur 

Riemer Knoop is klassiek archeoloog,  hij heeft tussen 1979 en 1985 gewoond en gewerkt in Rome en is gepromoveerd op terracotta daken en dakpannen. Hij maakte tv-programma’s bij de VARA en zat bij het Rijksmuseum van Oudheden tot 1998. Daarna ging hij zelfstandig verder als cultureel adviseur, voor musea maar ook in de archeologie –vooral beleid en strategie. De laatste 8 jaar is hij lector cultureel erfgoed geweest aan de Reinwardt Academie (AHK), waar hij in project Straatwaarden:  https://www.reinwardt.ahk.nl/onderzoek/themas/straatwaarden/  nieuwe participatieve praktijken op erfgoedgebied onderzocht. Tegenwoordig is hij weer terug in adviesvak (www.gordion.nl).

Wim Hupperetz (1966) is directeur van het Allard Pierson en Bijzonder hoogleraar Nederlandse cultuurgeschiedenis, in het bijzonder de studie der voorwerpen aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Al meer dan 15 jaar is hij actief in EU projecten gerelateerd aan digitaal erfgoed en de toepassing in musea. In 2014 initieerde hij ArcheoHotspots, in 2015 het Digital Museum Lab en in 2016 MuseumCamp. Hij is voorzitter van de stichting Archeohotspots.

Liselotte Gertenbach (1994) is bestuurslid van ArcheoHotspots. Vanuit haar bacheloropleiding Cultureel Erfgoed heeft zij in 2016 stage gelopen in Huis van Hilde (Castricum), waar zij met het team een ArcheoHotspot heeft opgezet. In 2018 besloot zij om haar studie voort te zetten en startte zij een master Kunstgeschiedenis in Groningen. Na de afronding van haar studie bleef zij betrokken bij het domein van publieksarcheologie door haar rol als bestuurslid in de landelijke organisatie van de ArcheoHotspots, een tijdelijke functie bij de Archeologiedagen in 2021 en het doorlopende vrijwilligerswerk in Huis van Hilde.

Ilias Zian is museoloog, cultureel adviseur en houdt zich bezig met de vraagstukken rondom inclusie. In het Europees project RICHES onderzocht hij de link tussen de praktijk van erfgoed instellingen en de persoonlijke betekenis en ervaring van erfgoed, in de context van identiteitsvorming en sociale cohesie. Hij was initiatiefnemer van de eerste Marokkaanse Boot tijdens de Pride Amsterdam, hiervoor werd hij genomineerd als Amsterdammer van het jaar. Hij werkt als programmamaker  bij de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA).

Nevenfuncties omvatten: , Bestuurslid Salon de Museologie, Bestuurslid ArcheoHotSpots, voorzitter stichting Zichtbaar, bestuurslid Storytelling Center, bestuurslid Moving Arts Project, adviseur Mondriaan fonds

Mirjam Kars werkt sinds 2016 als vondstspecialist Middeleeuwen/nieuwe tijd bij Portable Antiquities of the Netherlands (PAN) en deelt de PAN-projectleiding met Stijn Heeren. Mirjam studeerde Archeologie van de Middeleeuwen aan de Universiteit van Amsterdam en deed promotieonderzoek naar Merovingische begrafenispraktijken en grafobjecten en de daaraan gerelateerde dateringsmethoden. Als vondstspecialist bij PAN heeft ze haar kennis naar vondsten uit de latere Middeleeuwen en nieuwe tijd uitgebreid. Naast PAN werkt zij ook aan publicaties over de materiële cultuur en begraafplaatsen uit de Merovingische periode en is zij speciaal geïnteresseerd in het gebruik van christelijke beeldtaal door de eeuwen heen en de stilistische complexiteit en betekenis van diersymboliek op vroegmiddeleeuwse objecten.

Jeanette Raap, 67 jaar oud, getrouwd, twee dochters, twee kleinkinderen en een poes. Al van af 1983 woonachtig in de Jordaan (maar hoe lang je daar ook woont, een echte Jordanees word je nooit). Vanaf 1981 werkte zij tot aan haar pensioen op een school in Hoorn als docent schoolleiding. Al voordat dat zij gepensioneerd was, wilde zij vrijwilliger worden bij de ArcheoHotspot in het Allard Pierson om haar enthousiasme over Archeologie te kunnen delen. Als lid van het bestuur van de Stichting ArcheoHotspot is zij op de hoogte van de ontwikkeling van de vele Hotspots in het land, waar een leger van vrijwilligers  bezoekers letterlijk in contact brengen met hun geschiedenis. 

Wetenschap en cultuur waren lang het domein van professionals. Maar digitalisering en bottom-up ontwikkelingen maakten nieuwe vormen van citizen science en publieksparticipatie mogelijk. De scheiding tussen experts en amateurs vervaagt. Andere benaderingen en praktijken worden mogelijk. Niet altijd en overal, maar als je goed kijkt gebeurt er van alles. Van heroriëntatie van erfgoed op de gemeenschap (zoals beoogd met het Faro-kaderverdrag) tot lokale wetenschap en community-betrokkenheid. Neem de ArcheoHotspots: open keukentafels bij musea en depots waar passanten archeologisch vondstmateriaal kunnen bewerken.

Tijdens het congres De participatie voorbij delen we onze ervaringen met ArcheoHotspots, sinds 2014. Maar we proberen breder te gaan: wat gebeurt er nog meer op het participatieve snijvlak van wetenschap en cultuur/erfgoed? Hoe zien nieuwe praktijken voor meer participatie en engagement eruit? Welke grenzen zijn er? Zit het publiek echt aan de knoppen? Wat betekent dat voor professionals? En uiteindelijk: hoe verandert deze trend de inhoud? Op zoek naar nieuwe perspectieven, proberen we een agenda voor de toekomst te maken.

‘De participatie voorbij: pionieren met publieksengagement tussen wetenschap en cultuur’ wordt georganiseerd door Stichting ArcheoHotspots, ondersteund door Stichting Onderzoekslink.

Met bijdragen van o.m. Erik Boekesteijn (OfByForAll bibliotheken), Marjolein de Boer (begeleiding MeeMaakPodia), Alexander van de Bunt/Jet Gardner (ArcheoHotspots), Renske Bult (zelf erfgoed maken in Drenthe), Dick van Dijk (Citizen Sensing bij Tata Steel), Heleen van Londen (archeologie en grass roots), Michiel Schwarz (Sustainism Lab) en Jobbe Wijnen/Marjolijn Kok (Moluks Kamp Wydemerck).

 

Maandag 14 november, 13-17u + borrel (Inloop vanaf 12.30)
Theatrum Anatomicum, De Waag Futurelab
Nieuwmarkt 4 – 1012 CR Amsterdam

Voor wie is dit congres?
Coördinatoren en deelnemers ArcheoHotspot-locaties
Denkers en doeners uit musea en wetenschapscentra
Publiekswerkers archeologie, erfgoed, cultuur

Deelname is gratis. Je kunt je aanmelden door een mail te sturen naar Alexander van de Bunt – A.vandebunt@rmo.nl. Er is maar een beperkt aantal plekken beschikbaar, bij inschrijving rekenen we op je komst.

PROGRAMMA 

ArcheoHotspots Alexander van de Bunt | Jet Gardner

ZELF DOEN

Dick van Dijk (Waag Society),Citizen Sensing in Velzen tegen Tata Steel

Heleen van Londen (UvA), Participatie in archeologie

Docu-intermezzo SALONS D’ARCHÉOLOGIE  publiekparticipatie in de Zwitserse Alpen 

NIEUWE PARADIGMA’S

Arie Lengkeek (commongrounds | LSAbewoners – stadmaken): Woekerruimtes

Marjolein de Boer | Maarten Bul, Begeleiding MeeMaakPodia (Fonds voor Cultuurparticipatie)

ALS HET OVER JEZELF GAAT

Jobbe Wijnen, marjolijn kok – Molukse barakken in Wyldermerck

Erik Boekesteijn (KB) OfByForAll bibliotheken van door en voor iedereen

INTERACTIEVE ONTWERPSESSIE: naar een nieuwe agenda 

RECAP

Michiel Schwarz (Sustainism Lab) 

 

Stichting ArcheoHotspots is een onafhankelijk initiatief, wordt ondersteund door het ministerie van OCW en het Rijksmuseum van Oudheden, en bevordert lokale participatie op het gebied van archeologie en erfgoed.